Het Wisboomgemaal

Een machine met spierballen

In Kinderdijk draaide alles om de kracht van de wind. Tot 1868, toen het Wisboomgemaal gebouwd werd. Dit stoomgemaal was een grote verandering in de waterbeheersing van Nederland.

Eén molen kon per minuut net zoveel water wegwerken als 10 volle badkuipen per minuut. Met de wind als enige krachtbron, bijzonder knap natuurlijk. Het Wisboomgemaal deed daar nog een schepje bovenop: het gemaal werkte met de kracht van zeven molens tegelijk. Toen er in 1924 elektriciteit bij kwam kijken, werd er per minuut al snel genoeg water weggepompt om een flinke vijver leeg te trekken.

Het huidige J.U. Smitgemaal verwerkt per minuut net zoveel water als dat van een half olympisch zwembad – dus elke zestig seconden, dag en nacht. Ter vergelijking: wie zo’n half zwembad zou willen vullen met water uit de keukenkraan, zou er anderhalf jaar mee bezig zijn.

Het oude Wisboomgemaal draait nog steeds. Kom zelf kijken hoe krachtig en indrukwekkend deze plek nog altijd is.

• Bestel je tickets en ga op avontuur

Een kijkje onder de motorkap van Nederland

In het Wisboomgemaal ontdek je hoe Kinderdijk droge voeten houdt. Je ziet stap voor stap hoe het water binnenkomt en hoe de machines aan het werk gaan om het weg te pompen. Veel van de oude onderdelen zijn nog bewaard gebleven en werken nog steeds.

Er is van alles te zien en te doen. Bekijk de grote maquette van het stoomgemaal zoals het er vroeger uitzag. Speel het interactieve molenspel: bepaal zelf de waterstroom en ontdek hoe slim het waterbeheer in Kinderdijk werkt. En neem een kijkje in de ouderwetse telefoonkasten, die zijn omgetoverd tot kijkdozen met beeld én geluid.

Tijdens je bezoek is er een machinist aanwezig. Hij legt je uit hoe alles werkt, waarom het gemaal vroeger zo belangrijk was en waarom we het vandaag nog steeds nodig hebben.