Nieuwe roedes voor de molen: vakmanschap in voorbereiding

De komende tijd worden de wieken stap voor stap opgebouwd, maar uiteindelijk gaat alles ook weer uit elkaar. Dat lijkt misschien omslachtig, maar het heeft een duidelijke reden. “Door het eerst volledig op te bouwen, kunnen we alles precies op maat maken,” legt Karel uit. “Als straks alles naar de molen gaat, scheelt dat veel tijd en nu kan je er makkelijker bij.”

De nieuwe wieken worden momenteel opgehekt. Dat betekent dat het hekwerk op de roedes wordt geplaatst: de houten latten en borden die ervoor zorgen dat de molen de wind kan vangen. Voor dit werk wordt Oreon-hout gebruikt, een houtsoort uit de familie van het grenen, dat ook vaak wordt gebruikt voor bijvoorbeeld kasten.

Juist nu is het werk nog van dichtbij te bekijken. Naast Hulpgemaal de Fabriek kun je goed zien hoe de wieken worden opgebouwd. Zodra de roedes straks naar de molen gaan en daar worden gehesen, is dat niet meer mogelijk. Het hijswerk gebeurt namelijk op privé terrein van de molenaar.

Hijsen zonder zware machines

Het plaatsen van de roedes bij de molen gebeurt straks grotendeels met de hand. Zware machines kunnen namelijk niet bij de molen komen. De ondergrond bestaat uit veen, waardoor zware voertuigen eenvoudig weg zouden zakken. Daarom maken de molenmakers gebruik van een ouderwetse scheepslier om de roedes omhoog te hijsen, een techniek die al generaties lang wordt toegepast.

Twee verschillende roedes

Opvallend is dat de molen twee verschillende soorten roedes krijgt. Eén roede is geklonken en de andere is gelast. Dat verschil is niet toevallig. Het project maakt deel uit van een test vanuit de overheid om te onderzoeken welke constructie het langst meegaat.

Een gelaste roede heeft doorgaans een levensduur van ongeveer vijftig jaar. Geklonken roedes kunnen mogelijk veel langer meegaan, soms zelfs wel honderd jaar. Op sommige molens draaien nog steeds roedes van dit type.

Vroeger werden geklonken roedes gemaakt door de Gebroeders Pot. De nieuwe geklonken roede is gemaakt naar het model dat vroeger ook op de Overwaard werd gebruikt.

Een geklonken roede en een gelaste roede.

Voorbereidingen bij de molen

Voordat de nieuwe roedes geplaatst kunnen worden, moet eerst de askop van de molen worden schoongemaakt en ontdaan van roest. Daarna kan eerst de binnenroede (de geklonken) worden geplaatst, gevolgd door de buitenroede (de gelaste).

De oude roedes zijn afgekeurd, omdat er bij inspectie is gebleken dat de constructieve lassen niet meer betrouwbaar zijn en er was bovendien rot ontstaan bij de askop.

Vanaf volgende week gaat de eerste roede naar de molen. De tweede blijft voorlopig nog even liggen.