Een molenaar op klompen in de wieken van de museummolen in Kinderdijk
Vakmeesters van de wind

Molenaars

Een molen bedien je niet met één druk op de knop. Molenaars zijn vakmensen die werken met de kracht van de natuur. Ze voelen de wind, lezen de wolken en weten precies wanneer ze moeten ingrijpen. Want alleen door op tijd te handelen, maalt de molen op zijn best.

Eén met de natuur

Wind is essentieel om de molens te laten malen. Daarom kijken molenaars altijd naar de lucht: wat is de weersverwachting? Ze kruien de molenkap in de juiste richting, klimmen naar boven om de zeilen voor te leggen (bij weinig wind) en halen de vang op. Klaar om het water te verplaatsen!

 

Je kent Nederland: het weer kan zomaar omslaan. Daarom blijven de molenaars tijdens het malen van hun molen altijd in de buurt. Verandert de windrichting? Dan gaan de zeilen van de wieken af. Zodra de koekoek klinkt, weten ze dat er regen op komst is en komen ze opnieuw in actie. Zo zijn ze de hele dag op en rond het erf.

Een molenaar leest in de woonkamer van Museummolen Nederwaard een boek.

Dit is molenaar Cock van den Berg

Cock van den Berg is al meer dan veertig jaar molenaar bij Kinderdijk. “Toen ik zes jaar was, keek ik al vanuit ons klaslokaal naar de molens. Ik was erdoor gefascineerd. Een droom is uitgekomen nu ik hier woon en werk. Ik geniet het meest van de vrijheid en het buitenleven: de moestuin, de vogels, de natuur. Ik ben het gelukkigst als de molen goed maalt, de zon schijnt en de wind waait. Dan kijk ik naar mijn vrouw en kleinkinderen, als ze samen zwemmen in de boezem, het grote water vlak naast de molen waar we het overtollige water in kwijt kunnen. Geweldig!”

De molen in goede staat houden

Onze molenaars weten precies wat ze doen. Ze voelen zich verantwoordelijk voor hun molen en erf. De veiligheid van de mensen rond de molen staat voorop; hij maalt alleen als het verantwoord is. De molenaars weten precies wat er moet gebeuren: ze houden de moestuin bij en verzorgen de dieren. Samen met aannemers onderhouden ze alles tot in de puntjes: timmeren, schilderen en allerlei andere klussen.

 

Het molenaarschap is zo uniek dat het een plek kreeg op de UNESCO Werelderfgoedlijst.

 

Eeuwen geleden was dat heel anders

In 1738 werden de molens gebouwd. Toen zag het leven op het erf er heel anders uit. De molens maalden niet voor de voorbijganger, maar om het land droog te houden – een belangrijke, zware taak. Regende het ’s nachts? Dan moesten de molenaars uit de veren om de molens goed op de wind te kruien. Hun werk betaalde slecht; ze probeerden daarom op andere manieren wat bij te verdienen. In Kinderdijk ontdek je wat de molenaars deden om hun gezin te onderhouden.

Ervaar het leven van de molenaars in de achttiende eeuw.